Beschikbare Talen
Henry Maynard schrijft een gastblog voor BroadwayWorld voorafgaand aan het brengen van Samuel Becketts Endgame naar het Edinburgh Festival Fringe 2026.
Butoh en Beckett, invloeden van Flabbergast Theatre en onze werkwijze in ensemblecreatie.
Flabbergast bestaat inmiddels 16 jaar en in die tijd hebben we een reputatie opgebouwd voor fysiek krachtige en opvallende voorstellingen. Onze eerste zes jaar maakten we uitsluitend poppenshows voor een volwassen publiek, met onze debuutvoorstelling ‘Boris & Sergey’s Vaudevillian Adventure’ als tweede best beoordeelde (op sterren) show van de Fringe 2013, net onder de Perrier Award-winnaar van dat jaar, Dr. Brown. Vervolgens ontwikkelde ik mijn clownskunsten en toerde met Tatterdemalion, een solo (stilistische) clownsvoorstelling, voordat ik me waagde aan immersive werk met The Swell Mob. In 2018 besloot ik dat we moesten verschuiven van studiowerk naar middelgrote producties en toen begonnen onze Shakespeare-aanpassingen, te beginnen met Macbeth.
Fysiek theater en ‘Europese theaterkunsten’ hebben mij altijd geboeid; er is een grote overlap tussen poppenspel, maskers, clown, bouffon en mime. Ik wilde zien hoe Shakespeare zich zou gedragen binnen een fysiek theater (Grotowski/Lecoq)-benadering en ik kan met plezier melden dat het verbazingwekkend goed werkt, wat de voorstellingen van de afgelopen vijf jaar mogen bevestigen. Eigenlijk durf ik te stellen dat de gesproken ‘talking heads’-versie van Shakespeare, die in de laatste 50 jaar populair werd, de uitzondering is. Shakespeare putte zwaar uit Commedia Dell’Arte (dat voortleeft in onder andere Pantomime en Punch and Judy) en tradities van fysieke performance.
Butoh zijn we gaan verkennen tijdens het werk aan Macbeth en het is een kernonderdeel geworden van onze toolbox, naast Bouffon. Butoh als dansstijl is een verkenning van pijn, kwetsbaarheid en transformatie en verwerpt decoratieve beweging. Het is een proces van worden en volwassen uitvoering is werkelijk fascinerend. Bij de verkenning van Endgame voelden we dat dit een perfect fysiek vertrekpunt was, omdat de karakters niet puur conventioneel psychologisch zijn, maar ook kunnen functioneren als symbolen die gevangen zitten in cycli van verval, gewoonte en uithoudingsvermogen.
Beckett (net als Shakespeare) draagt de last van literaire interpretatie en als een waar meesterwerk heeft het een welverdiende plek in vele harten, maar vaak wordt het op de planken gebracht met sterrencasts op fantasieloze manieren die kunnen leiden tot verveling… het laatste wat we willen is het publiek vervelen… dit vereist een grondige verkenning van fysieke komedie, clownesk gedrag en bouffonistische uitdagingen die Beckett naar mijn mening duidelijk heeft uitgeschreven. Ik betwijfel niet dat we de bourgeoisie zullen beroeren, net zoals we dat deden met onze creatieve Shakespeare-interpretaties, maar ik zie het nut niet van een heropvoering zonder onze unieke kijk op het stuk te vinden.
Ik streef er voortdurend naar om ensemble-gedreven werk te creëren en hoewel ik regisseer, zie ik het vooral als faciliteren en begeleiden. Ons ensemble bestaat uit grote creatieve geesten, wat deze keer extra geldt omdat medeoprichter van Complicité, Annabel Arden, meedoet in de cast.
Vaardigheden in het bedenken en ontwikkelen zijn cruciaal, net als de bereidheid om te luisteren, een stapje terug te doen en dingen die in eerste instantie niet kloppen toch de tijd te geven om zich te ontwikkelen… vaak creëren we veel meer materiaal dan we kunnen gebruiken en snijden we daarna terug. Het publiek en hun reacties zijn ook extra belangrijk bij het werken met clown.
Beckett was een groot fan van Buster Keaton en veel van zijn schrijven is bewust gedetailleerd in de handelingen omdat hij fysieke partituren schreef, maar dat zegt natuurlijk niets over de vertolker en de manier van uitvoeren. Mijn eigen solo clownvoorstelling, als die simpelweg uitgevoerd zou worden zonder humor, zou ook erg saai zijn. De vaardigheid zit in de nuances, de humor en de tragedie. Hamm is een bouffon-figuur en spreekt het publiek vaak direct aan – ‘gebruik je hoofd toch, kan dat niet? Gebruik je hoofd, je bent op aarde, daar is geen geneesmiddel voor!’
Ik hoop dat onze interpretatie het publiek zal prikkelen en sommige vooroordelen over wat Beckett is, en kan zijn, zal uitdagen. Ik wil ook graag dat mensen plezier hebben en lachen, ook als de situatie somber is… dat is immers iets waar mensen heel goed in zijn: ‘er is niets grappigers dan ongeluk, dat geef ik toe’ – Nell
Endgame van Samuel Beckett wordt uitgevoerd om 18.00 uur in Pleasance bij het EICC van 5 tot en met 30 augustus (27e om 20:30 uur)
Reserveer via: https://www.pleasance.co.uk/event/endgame-samuel-beckett
