Recensie: FIRE FIRE, Arcola Theatre

John Webber's nieuwe toneelstuk behandelt kwesties die te vaak worden verwaarloosd door het Londense theater, waarvan de bereidheid om politieke thema's aan te pakken (althans die niet primair over identiteitspolitiek gaan) niet in lijn is met de bevoorrechte positie die het in de publieke sfeer inneemt. Voor het springen in deze leegte (nou ja, bijna-leegte) Fire Fire verdient lof.

Eddie is zoekende – een man uit het 20e-eeuwse Essex die achterblijft in een wereld zonder traditionele vakbonden, zonder breed gedeeld consensus over het gedrag in de publieke ruimte en bevolkt door mannen en vrouwen die hij niet herkent. Nog erger, hij heeft zijn broer verloren en denkt dat hem hetzelfde lot wacht – asbestose opgelopen op de werkplek. Hij wil terugvechten maar weet natuurlijk niet hoe.

Paige is alles wat hij niet is. Een jonge, zwarte klimaatactiviste uit de middenklasse van de 21e eeuw, ze omarmt, sterker nog, bouwt aan het nieuwe tegen-consensus en is bereid persoonlijke offers te brengen waarvoor Eddie en de weinigen die nog over zijn uit zijn vroegere leven zich terugtrekken. Dat geldt ook voor die bondgenoten die zich terugtrekken voor meedogenloze, harde bestraffingen, vaak buiten de wet om. 

Dit komt in de eerste 80 minuten van dit twee-personenstuk naar voren in een stortvloed aan achtergrondinformatie en zet de toon voor wat ik verwachtte een pittige verkenning te zijn van hoe we tegenwoordig collectief leven, hoe we rechten en verantwoordelijkheden afwegen en hoe we wonden kunnen helen die oplaaien in toenemende conflicten op straat. Als die het zichzelf moeten uitzoeken, weten we allemaal wat er dan gebeurt.

Gabrielle Brooks en Chris Simmons overtuigen met geloofwaardige karakters die elkaar uitdagen op het vuurkorfachtige decor van Peiyao Wang. Jennifer Tang vermijdt een valkuil bij het regisseren van een twee-personenstuk door de acteurs in beweging te houden; daar plukken ze de vruchten van met prestaties die net zoveel kracht hebben in de reacties als wanneer Eddie en Paige langs elkaar praten en vervolgens, steeds meer, met elkaar spreken en gezamenlijke grond vinden.

Het probleem zit in wat ze zeggen, de richting die het verhaal opgaat. Het stuk zwenkt af naar metafysische discussies over oude heidense religies, de verloren inheemse culturen van de Britse Eilanden en West-Afrika en een verering van een authentieker Albion die voorgoed verdwenen is. Als ik zulke zijpaden al niet aantrok in Jerusalem, dan zal ik er in Fire Fire ook niet warm voor lopen.

Uiteindelijk belanden we in droomsequenties en verwijzingen naar extremere protesten tegen de Vietnamoorlog en mogelijk een evocatie van de stervenscultus-ideologie van het Rooms-Katholicisme. De politieke discussie over het politieoptreden bij protesten is verdwenen samen met de scherpe dialogen uit het middengedeelte van het stuk; melodrama dringt, helaas, het drama terug.

Ik vrees dat ik aan het einde van Fire Fire's wereld net zo verloren was als Eddie aan het begin.    

Fire Fire in het Arcola Theatre tot 3 oktober en daarna op tournee

Foto: Mark Senior