Wywiad: 'Choreografia mojego ojca ma wyraźne poczucie ceremonii': Scenografka Charlotte MacMillan o ponownym odwiedzeniu ŚPIĄCEJ KRÓLEWNY

Przed występami English National Ballet’s Sir Kenneth MacMillan’s Śpiąca Królewna w Royal Albert Hall, scenografka Charlotte MacMillan rozmawia o sięganiu do wieków projektowania teatralnego, używaniu projekcji do stworzenia śpiącego pałacu zawieszonego w czasie i o tym, co oznacza pomoc w przybliżeniu utytułowanej produkcji jej ojca nowemu pokoleniu widzów.

Jak podeszłaś do projektowania wizualizacji dla tak ukochanej klasyki?

Na początku przyjrzałam się istniejącym projektom kostiumów Nicholasa Georgiadisa. Georgiadis miał tło architektoniczne, więc starałam się wyobrazić, gdzie mógł szukać inspiracji w historycznych projektach. To doprowadziło mnie do prac rodziny Bibiena, włoskiej dynastii projektantów teatru barokowego działającej przez trzy pokolenia od lat 80. XVII wieku. Ich charakterystycznym wkładem była scena per angolo; "scena widziana pod kątem," zastępująca jednopunktową perspektywę wieloma punktami znikania umieszczonymi po bokach sceny, a nie na centralnym tle. To z kolei skłoniło mnie do zbadania, jak nowoczesna technologia projekcji i animacji może pomóc zrealizować moje rysunki.

Produkcja będzie wystawiana w Royal Albert Hall. Czy skala i unikalna architektura tego miejsca wpłynęły na twoje projekty?

Royal Albert Hall był w rzeczywistości bardzo bezpośrednim punktem odwołania. Jego wnętrze ma bardzo szczególną jakość; jest ogromne, ale także zamknięte, niemal jak kokon. Terakota, głębokie czerwienie, warstwy złoconych boxów - owijają cię wokół.

To wydawało się idealnym punktem wyjścia dla śpiącego pałacu, przestrzeni, która jednocześnie jest ceremonialna oraz zawieszona. Sala została zbudowana, aby przetrwać wiecznie, ma w sobie coś lekko dusznego w najlepszym sensie. Czas płynie w niej inaczej.

Czy czerpiesz inspirację z jakichkolwiek obrazów, krajobrazów, filmów lub literatury podczas tworzenia projekcji?

Wiele lat temu, gdy miałam około dziesięciu lat, Royal Ballet wystawił Romeo i Julię w Wenecji. Właściwie nie zrobiło to na mnie większego wrażenia, uznając wszystkie te spacery za dość nużące. W deszczowy dzień rodzice zabrali mnie do Teatro Olimpico, zaprojektowanego przez Andreę Palladio i ukończonego przez Vincenzo Scamozzi w 1585 roku.

Permanetna scenografia ma wiele widoków strefowych z perspektywą zmuszoną wychodzącą z centralnego łuku oraz dwóch bocznych łuków, co było magiczne. To było jak bycie w domku dla lalek i miało na mnie głęboki wpływ. W połowie projektowania koncepcji tej produkcji zdałam sobie sprawę, że to od zawsze miało na mnie bezpośredni wpływ. 

Jakie możliwości niesie ze sobą projektowanie projekcji, które tradycyjna scenografia nie może osiągnąć?

Projekcja w rzeczywistości bezpośrednio odnosi się do najstarszych tradycji sztuki teatralnej. Zanim pojawiła się elektryczność, malarze sceniczni tworzyli całe światy poprzez trompe l’oeil: toczące się morza na drewnianych wspornikach, jedwabne nieba, składane skrzydła lasu. Cała ta sztuka polegała na oszukiwaniu oka, aby uwierzyło w głębokość i przestrzeń, które fizycznie nie istniały. 

W Śpiącej Królewnie, opowieści zawieszonej między budzeniem się a snem, ta jakość iluzji opartej na świetle wydaje się bardzo naturalna. Projekcja może w mgnieniu oka zmienić świat, co jest czymś, czego malowana scenografia zawsze próbowała dokonać - po prostu potrzebowała większej liczby pracowników scenicznych. W przypadku przedsionka Royal Albert Hall nie możemy korzystać z tych bardziej tradycyjnych form scenografii, więc projekcja staje się bardzo przydatnym narzędziem.

Czego oczekujesz, że projekcje dodadzą do doświadczenia publiczności w Śpiącej Królewnie?

Projekcje naprawdę koncentrują się na skali i atmosferze, a nie na spektakulu dla samego spektaklu. Royal Albert Hall to ogromna przestrzeń, a architektura projektu musi ją wypełnić zarówno fizycznie, jak i emocjonalnie. Projekcje pozwalają pałacowi oddychać i zmieniać się w sposób, który statyczna scenografia nie mogła osiągnąć w takiej skali.

Więcej niż to, chciałam, aby niosły one poczucie upływu czasu - lub jego braku. Śpiący pałac powinien czuć się naprawdę zawieszony. Światło zmienia się prawie niezauważalnie, kurz wydaje się wstrzymany, cienie pogłębiają się przez sto lat. To bardzo trudno osiągnąć za pomocą statycznej scenografii. Projekcja pozwala sprawić, że sam budynek wydaje się jednocześnie żywy i uśpiony.

Jako córka Sir Kennetha MacMillana, co znaczy dla ciebie artystycznie przyczynić się do jednej z jego najbardziej utytułowanych baletów?

To nietypowa pozycja, szczerze mówiąc. Mój ojciec stworzył tę produkcję długo przed tym, jak zaczęłam pracować w teatrze, a ona spędziła osiemnaście lat w repertuarze American Ballet Theatre, zanim English National Ballet ją przejął, więc tak naprawdę nigdy jej wcześniej nie widziałam na scenie. Spotkałam się z nią prawie jako obca, co w pewnym sensie ułatwiło sprawę. Nie próbowałam odtwarzać z wyobraźni zapamiętanej wersji tego dzieła.

To, co znalazłam, kiedy się z tym zetknęłam, to produkcja z bardzo mocnym fundamentem. Jego choreografia ma wyraźne poczucie przestrzeni i ceremonii, ale projekt wymagał oddychania w inny sposób w Royal Albert Hall. Proces mniej polegał na wierności temu, z czym dorastałam, a bardziej na pytaniu, czego ta produkcja teraz potrzebuje w tym budynku, w tej skali.

Twój ojciec stworzył tę produkcję, a ty pomogłaś teraz ją przeobrazić dla nowego pokolenia. Co ta podróż oznacza dla ciebie osobiście?

Odpowiedzialność za to nie umknęła mojej uwadze. Ale także myślę, że był osobą, która wierzyła, że prace powinny żyć i adaptować się; nie był tego przesadnie dumny. Produkcja, która po prostu zachowywałaby się w bursztynie, nie interesowałaby go zbytnio. Starałam się to lekko podtrzymać i oddać to, co jest istotne, nie bojąc się tego, czego teraz wymaga dzieło.

Czego to dla mnie oznacza osobiście, trudniej po prostu określić. To było jak konwersacja na bardzo długim dystansie. I jest coś niezwykłego w tym, że jego prace są wystawiane w tym budynku, w tej skali, przed nową publicznością, która być może nigdy wcześniej się z nim nie zetknęła. To wydaje się ważne.

English National Ballet’s Śpiąca Królewna trwa w Royal Albert Hall od 25 do 28 czerwca