EDYNBURG 2026: Wywiad: Fraser Scott i Olivia Caw o Common Tongue

BroadwayWorld porozmawiało z pisarzem i reżyserem Fraserem Scottem oraz aktorką Olivią Caw o wprowadzeniu Common Tongue na Festiwal Fringe w Edynburgu w 2026 roku.

Opowiedz nam trochę o Common Tongue.

Fraser: Common Tongue to sztuka o tożsamości. To sztuka o zrozumieniu, kim jesteśmy i jak mówimy, szczególnie w Szkocji. Stara się rozplatać skomplikowaną relację, jaką mamy w Szkocji, oraz plastyczność naszego języka, który może się zmieniać i przesuwać w miarę naszego rozwoju.

Olivia: Wszystko w tym teatrze jest dla mnie niezwykle wyjątkowe, a fakt, że mogę to zrobić jeszcze raz, jest dla mnie niezwykle ważny. Myślę, że to jedna z tych sztuk, które, gdy widzisz artystów w późnym etapie ich kariery, mówiących o pewnych rzeczach i wskazujących, że „to był ważny moment” - Common Tongue wydaje mi się takim ważnym momentem. Nie wiem, czy kiedykolwiek będę w stanie powtórzyć to, co czuję w związku z tym przedstawieniem, ale jak bardzo jestem szczęśliwa, że mogę to przeżyć w tym momencie. 

Ponieważ robiłam to wcześniej, natura Fringe polega na tym, że wychodzi się na scenę po raz pierwszy, lub gdy ja już to robiłam w przeszłości, robiłam PALS, które było wcześniej, ale dla mnie to był pierwszy raz w tej roli, a przed tym Trainspotting był sprawdzony. To jest sprawdzony materiał, ale po wyjściu na scenę w Szkocji i rozumieniu, co to znaczy dla ludzi, nie mogę się doczekać, aby jeszcze więcej osób poczuło to uczucie.

Dlaczego warto wprowadzić to na Fringe?

Fraser: My zrobiliśmy trasę zeszłej jesieni po Szkocji i była to naprawdę cudowna trasa, gdzie odwiedziliśmy wiele różnych miejsc w kraju, takich jak Peebles, St Andrews i Paisley. Spotkaliśmy wiele różnych ludzi i publiczności. Coś, co było stałe podczas trasy, to publiczność zostająca po show i chcąca z nami rozmawiać, nie tylko mówić, że było świetnie, ale dzielić się swoimi historiami o tym, co przedstawienie w nich wzbudziło lub dzielić się doświadczeniami. Dla mnie, wprowadzenie tego na Fringe oznacza, że możemy dotrzeć do większej liczby ludzi z tym przedstawieniem. Jest tak skoncentrowana i różnorodna międzynarodowa publiczność w sierpniu. To taka okazja, aby pokazać przedstawienie tak szerokiemu demograficznie kręgowi ludzi.

Olivia: Myślę, że chodzi o dotarcie do większej liczby ludzi. Uważam, że właśnie przez tę reakcję, którą mieliśmy na trasie oraz odzew w Cumbernauld. Po jednym z przedstawień podszedł do mnie mężczyzna, który mieszkał na południu przez około 25 lat i dopiero niedawno wrócił. Duży, męski facet, a jego oczy były czerwone i opowiadał mi, jak wiele to przedstawienie dla niego znaczyło. Aby znów przeżyć to doświadczenie, uważam, że sztuka robi coś, gdzie ludzie często nawet nie zdawali sobie sprawy, że chcą poruszyć pewne sprawy, które w niej są przedstawione, z taką siłą i „myślałem o tym tak wiele razy, ale nigdy nie mogłem tego wyrazić”. 

Dlaczego ważne jest, aby na Fringe były szkockie głosy?

Olivia: To cały sens, prawda? Myślę, że to, co uchwyciliśmy w Bostonie, to rodzaj odzyskania tożsamości narodowej bez oskarżenia o nacjonalizm w szerszym sensie. To odzyskiwanie tożsamości dla młodych ludzi, a także dla wszystkich, którzy są dumni z tego, że są Szkotami i chcą pokazać światu, co to znaczy być Szkotem, a z pewnością najlepszym miejscem, żeby to zrobić, jest Fringe.

Jak dobrze uważasz, że szkocka twórczość jest reprezentowana na Fringe?

Fraser: Myślę, że teraz nie jest źle. Uważam, że korzyścią, którą mamy w Szkocji, jest to, że jesteśmy bliżej Edynburga niż ludzie, którzy nie są w Szkocji. Bariera podróży i zakwaterowania, która jest tak, tak wysoka, jest zazwyczaj mniej znacząca dla szkockich wykonawców. Myślę, że na Fringe jest dużo szkockiej twórczości, ale myślę, że to, co nie jest powszechnie mówione, to to, że ludzie mówią o Edynburgu jako miejscu, które istnieje tylko w sierpniu. Myślę, że to jest trudności, a nie brak świadomości wokół szkockiej twórczości. To miasto i kraj mają kraj pełen artystów, którzy tworzą dzieła przez pozostałe 11 miesięcy w roku także. To międzynarodowy festiwal i to największy festiwal sztuki na świecie, a także festiwal szkocki. Myślę, że za mało o tym słyszymy naprawdę.

Jakie są niektóre wyzwania związane z pełnym przebiegiem Fringe?

Olivia: Będę zmęczona. Ponieważ jestem w Szkockim Centrum Opowiadania Historii i pracuję tuż na górę od mile, mam moje „nie lokalne lokalne” zaraz za rogiem. Więc to może okazać się przeszkodą, aby tego nie zamienić w „palenie świecy z obu końców”. 

Gramy o 14:45, a kiedy byłam w Trainspotting, ludzie zaczynali dzień od tego i mówili „o, byłaś wspaniała”, a ja byłam jak, „czy to rzeczywiście pamiętasz?!” Natomiast o 14:45 oznacza, że ludzie mogą przyjść, wziąć wszystko i zrobić to, co robią po tym. Jednym z wyzwań będzie zdobycie publiczności, ale jest to coś, na co będziemy otwarci, mając w pamięci naszą dotychczasową reakcję.

Co Olivia wnosi do przedstawienia?

Fraser: Tak naprawdę wnosi wszystko. Kiedy to sztuka dla jednego aktora, to rzeczywiście na tym aktorze w dużej mierze polega powodzenie lub niepowodzenie, co stanowi dużą presję dla kogokolwiek, aby utrzymać publiczność przez ten czas i zapamiętać całą tę pracę. Nie masz nikogo, z kim można się odbić. Olivia dołączyła do sztuki naprawdę wcześnie w procesie, zaczęliśmy rozwój Common Tongue w 2023 roku, a Olivia była częścią tego procesu i od tamtej pory pozostaje z przedstawieniem. 

Sztuka w pewnym sensie dostosowała się do niej w naprawdę piękny sposób, w którym czuje się bardziej współautorką sztuki, a nie w tradycyjnym układzie aktor/pisarz/reżyser. Ona ją nosi i w wielu przypadkach zdefiniowała ją, co jest naprawdę satysfakcjonujące. Cudowne w ponownym podjęciu tematu z nas dwojga jest to, że wróciliśmy do niej z rokiem nowych doświadczeń życiowych i odkryliśmy nowe odkrycia, a różne części sztuki brzmią inaczej. Olivia jest kluczem do sztuki naprawdę i kluczem do doświadczenia publiczności. To nie mogłoby istnieć bez niej osobiście oraz jej talentu i umiejętności jako aktorki. 

Co chciałbyś, aby widzowie wzięli z przedstawienia?

Fraser: W sztuce pojawia się duże pytanie o to, jak pewni siebie możemy być. To celebracja indywidualności, myślę, i odkrywania siebie oraz niebycia odważnym w obliczu rzeczy, które definiują nas jako osobę. Jesteś produktem swojego życia i mam nadzieję, że ludzie poczują się nieco pewniej, aby być sobą. Sztuka daje ludziom poczucie komfortu, wiedząc, że to uczucie bycia innym lub nie do końca dopasowanym jest naprawdę rezonującym doświadczeniem i wiele osób się z tym identyfikuje. Choć może być samotnie, ludzie nie przechodzą przez to sami. Myślę, że sztuka jest też naprawdę zabawna, więc mam nadzieję, że ludzie będą się dobrze bawić. Przede wszystkim jest to komedia i po prostu mam nadzieję, że ludzie spędzą naprawdę przyjemny czas na Fringe.

Olivia: Duma. To, co czułeś w związku z tymi filmami, które wychodziły z Bostonu. To właśnie sprawia, że Common Tongue powoduje, że ludzie się tak czują i jeśli możemy to spakować i przekazać ludziom z całego świata - bo to nie tylko Szkoci oglądali naszych fanów na Mistrzostwach Świata. I jeden z najbardziej spolaryzowanych Mistrzostw Świata. Nie musisz być Szkotem, aby przyjść i to zobaczyć, chodzi o dumę z miejsca, skąd pochodzisz, i trzymanie się tej dumy, niezależnie od miejsca, skąd pochodzisz.

Common Tongue będzie wystawiane na Fringe od 7 do 31 sierpnia, a bilety są dostępne tutaj.

Foto: Peter Dibdin