Recensie: THE DANCE FACTORY - DADA MASILO’S HAMLET, Sadler's Wells

Dada Masilo overleed onverwachts in 2024, op 39-jarige leeftijd. Haar laatste werk was HAMLET, dat nu opnieuw is opgevoerd door danser Llewellyn Mnguni (die ook Gertrude speelt) en producent Suzette le Sueur (ook verantwoordelijk voor kostuums en verlichting). Ze kijkt naar het verhaal van Shakespeare's stuk vanuit het perspectief van de vrouwen daar: Gertrude, de Koningin; Ophelia (Lehlohonolo Madise), een jonge vrouw die geliefd is bij Hamlet; en de verschillende dienaren. Masilo's visie reduceert het woordrijke drama tot enkele sleutelscènes en een Afrikaanse rhythmiek en gevoeligheid.

Er zijn twee Hamlets. Acteur Aphiwe Dike, die de show opent met de "To be or not to be" monoloog, en danser Tumelo Lekana. Dit suggereert Hamlet's instabiliteit, terughoudendheid en conflicterende gemoedstoestand. Als je bekend bent met het Shakespeare-stuk waar deze dansversie op is geïnspireerd, zal je deze verkorte rondgang door de belangrijkste scènes - moord, huwelijk, muizenvallen, klooster, kerk, kast, waanzin, dood - kunnen volgen.

Masilo's interviews over de totstandkoming van HAMLET suggestiveren dat ze zich vooral richtte op macht en misogynie, terwijl ze het verhaal toegankelijk wilde maken voor degenen die niet bekend zijn met het originele stuk. Misogynie is duidelijk levend en wel in dit verhaal - vrouwen worden op elk moment beschuldigd, slecht behandeld en gedwongen in situaties waar ze niet uit kunnen komen.

Met een mix van klassieke, hedendaagse en Afrikaanse dansstijlen zoekt Masilo naar symmetrie en theatrale effecten in haar choreografie. Haar werk is snel, geestig en vaak zwartkomisch. Haar danswerken, geïnspireerd door sprookjes en aangepast aan een zwart feministisch perspectief, worden over de hele wereld gewaardeerd. Ze was ook niet nieuw voor Ophelia: haar solo stuk uit 2011, The Bitter End of Rosemary, ging over de afdaling van het personage in waanzin.

Ondanks de schoonheid van de decors, de urgentie en emotionele intensiteit van de dans, en de af en toe voorkomende stukjes dialoog om de beweging te verankeren, voel ik dat als je naar dit stuk komt zonder iets te weten over Hamlet, je het plot verwarrend zult vinden en het moeilijk zult hebben om de talloze personages te definiëren. Een vroege sequentie die Ophelia's familie aan het hof introduceert helpt hen te identificeren, maar het combineren van de slijmballen Rosenkrantz en Guildenstern met de spelers voelt als een vreemde keuze.

Componist en muzikaal directeur Thuthuka Sibisi heeft een rijke, akoestische score gecreëerd van opera, ritme, beats en gezangen. Dit ondersteunt momenten zoals Claudius (Thando Mgobhozi) die in de kerk probeert te bidden om boete te doen voor de moord op zijn broer, en Ophelia's ruwe afwijzing door Hamlet, die, zelfs na dit incident, haar niet met rust laat en probeert haar aan te raken tijdens het toneelstuk-in-het-toneel.

Masilo en The Dance Factory hebben thema's van verraad en genderfluïde in haar HAMLET verwerkt. Het gebruik van non-binaire dansers verrijkt het stuk en kadert de vraag van patriarchaat en macht door een queer lens. Danser en choreograaf Mnguni brengt een staalhardheid en sensualiteit naar de rol van Gertrude, Lekana's Hamlet suggereert een zachtere kern en bevraagt de rigide masc/femme tradities. 

Dada Masilo's HAMLET is een doordacht werk van diepe schoonheid en duidelijke toewijding.  Voor mij liet het vragen achter en deed het me het stuk op een andere manier bekijken, maar het personage Ophelia raakte me niet op dezelfde wijze als, bijvoorbeeld, Francesca Mills's briljante vertolking dat deed bij The National Theatre vorig jaar.

Dada Masilo's HAMLET loopt in Sadler's Wells tot 26 mei

Fotokredieten: Lauge Sorensen