Beschikbare Talen
Het is een soort cliché geworden in de berichtgeving over klimaatverandering dat de crisis is voortgekomen uit de zonden van de oudere generatie die op de jongere is geworpen, en dat het oplossen ervan iets is wat ouders hun kinderen verschuldigd zijn. Nooit, echter, is dat adagium zo duidelijk als in dit familiedrama van de recentelijk met de George Devine Award bekroonde toneelschrijfster Martha Loader.
Caroline Rippin speelt Alice, een wetenschapper die zich specialiseert in gletsjers en maandenlang in Antarctica werkt. Haar moeder Eve (Agnes Lillis), die in de zestig is en recent weduwe is geworden, heeft Alice' jonge dochter Alma opgevoed terwijl ze weg was, en de hereniging van de familie is getergd door de waarschijnlijkheid van Alice' terugkeer naar haar onderzoek en de langdurige afwezigheid van Alma.
In de strak gestrengelde 80 minuten die zich volledig binnen een woonkamer in de buitenwijken afspelen, worstelen beide vrouwen met wat ze hebben opgeofferd in de zoektocht naar een beter leven voor hun nakomelingen. De lucht is doordrongen van ongemakkelijke, gespannen interacties binnen het gezin, en zowel Rippin als Lillis zijn bedreven in het onthullen van jaren van ressentiment in een enkele blik.
Met het vooruitzicht dat Alice' onderzoek financiering verliest vanwege veranderingen in het milieu, blijven zelfs alledaagse verwijzingen naar de temperatuur van het huis ongemakkelijk hangen. Uiteindelijk loopt haar frustratie met haar moeder over in een angstige demonstratie van hoe ijskappen smelten met behulp van een bak ijs, een setstuk dat zowel pijnlijk om naar te kijken is als werkelijk educatief.
Dit is een stuk vol contradicties. Alice weegt haar carrière af tegen het aanwezig zijn in Alma's leven, maar in het licht van de dreigende klimaatramp krijgt die vertrouwde dilemma een existentiële rand. Haar idealisme en verlangen om een held te zijn voor de generatie van haar dochter botst met de vreugde die haar moeder vindt in het gezinsleven, zelfs in het aangezicht van een ernstige bedreiging. Ondertussen heeft Eve een zorgeloze romanced met Martin (Patrick Morris, die ook de regie voert) en het paar's plan om op een Antarctica cruise te gaan leidt tot directe ethische conflicten met Alice.
Martin, een spiritueel persoon die gelooft in “de helende kracht van fossielen”, is geobsedeerd geraakt door een geïdealiseerde versie van Alice als romantische avonturier – de eponieme knuffelalbatros die hij als cadeau voor haar koopt, loert betekenisvol in de hoek van het decor. Onvermijdelijk gaat zijn dynamiek met Alice naar een meer ambigu terrein, en hier verliest het drama een deel van zijn subtiliteit en rekent het met wat geloofwaardig is.
Misschien is die verschuiving naar soap opera noodzakelijk omdat Loaders schrijven beter is in het presenteren van dilemma’s dan in het oplossen ervan. Het verhaal eindigt op een plek waar noch Alice noch Eve ver van hun eerdere keuzes zijn afgeweken, maar er is niet genoeg ontwikkeling in hun personages gebeurd om deze stilstand in de plot te rechtvaardigen. Alice die terugkeert naar Antarctica en Eve die thuisblijft voelt als terugkeren naar het begin, in plaats van het verleden opnieuw te bezoeken door nieuwe ogen.
Toch is het stuk wijs als het gaat om moederschap, familie en hoe we de klimaatcrisis onder ogen zien, terwijl het prediking vermijdt. Velen zullen zichzelf weerspiegeld zien in Eve of in Alice, en Loader heeft goed werk geleverd om beide posities sympathiek te maken – de wereld mag dan eindigen, er is geen enkele juiste manier om met dat feit om te gaan.
Albatross speelt in het Omnibus Theatre tot 30 mei
Foto credits: Ashley Day
