Διαθέσιμες Γλώσσες
Στο χθεσινό Proms, είχαμε το προνόμιο να απολαύσουμε την όπερα-μέσα-σε-όπερα του Richard Strauss, Ariadne auf Naxos, που έφτασε στην πρωτεύουσα απευθείας από τη σκηνή του Glyndebourne.
Η βραδιά γεμάτη κωμικές συμπεριφορές και μια σύγκρουση μεταξύ υψηλής και λαϊκής τέχνης δίνει τη θέση της σε δύο συναρπαστικές ώρες στην παρέα της London Philharmonic Orchestra και ενός πλήρους καστ τραγουδιστών. Το πρώτο, πιο σύντομο, μέρος της βραδιάς είναι ο πρόλογος, όπου ο Συνθέτης (μεζοσοπράνο Samantha Hankey, με ανάλογο δραματικό ύφος) σοκάρεται όταν μαθαίνει πως θα παρουσιαστεί και μια χαμηλού ύφους opera buffa στην υψηλή κοινωνική εκδήλωση.
Όταν ο πλούσιος χορηγός αποφασίζει ότι και τα δύο προγράμματα πρέπει να παρουσιαστούν μαζί, οι εγωισμοί συγκρούονται, επικρατεί πανικός και η σκηνή έχει στηθεί για το δεύτερο μέρος όπου ξεδιπλώνεται η διασκέδαση της βραδιάς. Ο πρόλογος προσφέρει εξαιρετική κωμική απόδοση από τους Michael Kraus και Ru Charlesworth ως τους δασκάλους μουσικής και χορού αντίστοιχα, ο πρώτος σε υποτονικό ύφος, ο δεύτερος σε εκρηκτικό και λαμπερό.
Η κωμωδία οδηγείται από τη Zerbinetta (εκπληκτική σοπράνο Alina Wunderlin), που προκαλεί και την περιφρόνηση αλλά και την έλξη του Συνθέτη. Η ερμηνεία της αποτελεί ένα από τα αποκορύφωμα μιας παράστασης γεμάτης ζωή, ικανότητα και καθαρή απόλαυση. Ο Strauss και ο λιμπρετίστας Hugo von Hofmannsthal είχαν ήδη συνεργαστεί σε δύο έργα: τη σκοτεινή, έντονη όπερα Electra και την κωμική όπερα Der Rosenkavalier. Στο Ariadne auf Naxos συνδυάζουν και τα δύο στιλ με εξαιρετικό αποτέλεσμα.
Στο δεύτερο μέρος της παραγωγής - προσαρμοσμένη σε ημι-σκηνική μορφή από την τρέχουσα παραγωγή του Glyndebourne - η Ariadne προβάλλει (τραγουδισμένη και ερμηνευμένη με αγωνιώδη ομορφιά από τη σοπράνο Rachel Willis-Sørensen). Οι σόλο άριες της είναι δυνατές, τα ντουέτα με τον Bacchus (τενόρος David Butt Philip, εξαιρετικός) συγκινητικά. Παράλληλα, η Zerbinetta και οι τέσσερις κλόουν θαυμαστές της (με επικεφαλής τον βαρύτονο Mikhail Timoshenko ως τον ερωτευμένο αλλά πονηρό Χατλεκίν) προσφέρουν έξυπνη κωμική ανακούφιση σε μια παρωδία μεγάλης όπερας.
Το αρχικό σχέδιο όταν ο Strauss συνέθετε αυτή την όπερα ήταν να προσθέσει το έργο σε ένα δραματικό έργο του Molière. Όταν αυτό δεν βρήκε απήχηση στο κοινό, αντικαταστάθηκε από τον πρόλογο και γράφτηκε ιστορία. Ίσως κρύβεται μια πονηρή παρατήρηση για τα γούστα των πλούσιων χορηγών στον αόρατο πλούσιο άνδρα της Βιέννης που αποφασίζει ότι είναι καλύτερο να αναμειχθούν τα είδη παρά να διακινδυνεύσουν μια βαρετή βραδιά.
Το όραμα του Hofmannsthal στο λιμπρέτο ήταν να συνδυάσει ιδέες του 18ου αιώνα και ηρωικούς χαρακτήρες με τις φιγούρες Χατλεκίν και Σκαραμούτσο της commedia dell'arte. Υπήρχαν συγκρούσεις με τον Strauss, ο οποίος δεν ενθουσιάστηκε αμέσως με την ιδέα του προλόγου, ενώ ο λιμπρετίστας δεν συμπάθησε την ιδέα του να ερμηνεύει ο μεζοσοπράνος τον Συνθέτη. Μέχρι το 1916, συμφωνήθηκε μια εκδοχή που ικανοποιούσε και τους δύο, με τις μεγαλειώδεις τελευταίες στιγμές όπου η Ariadne και ο Bacchus αγκαλιάζονται ενώ οι περισπασμοί χάνονται στο παρασκήνιο.
Ο μαέστρος Robin Ticciati αφήνει τη μουσική να στηρίξει τόσο το κωμικό όσο και το τραγικό, προσφέροντας μια αξιοσημείωτη τονική αντίθεση από την εκρηκτική κωμική άρια της Zerbinetta («Großmächtige Prinzessin») μέχρι την τραγική άρια της Ariadne («Es gibt ein Reich»).
Αυτή είναι μια απόλαυση από την αρχή ως το τέλος, με γέλιο και υπέροχες φωνές που οδηγούν σε μια αληθινή συγκινητική κορύφωση που μας ανεβάζει ψηλά μέσα στο καλοκαιρινό βράδυ.
Διαβάστε την κριτική μας για την παραγωγή στο Glyndebourne εδώ.
Τα BBC Proms συνεχίζονται στο Royal Albert Hall μέχρι τις 12 Σεπτεμβρίου
Φωτογραφία: Louise Penn
