Beschikbare Talen
Er is een steek onder water naar Simon Stone in The National Theatre's nieuwe Misanthrope, een sneer naar ultramoderne klassieke herinterpretaties opgevoerd in ronddraaiende glazen kisten, het visitekaartje van de Australische auteur. Zijn bewerkingen van Phaedra en Yerma veranderen zijn acteurs in opgesloten dierentuindieren die door hun kooi zwerven, wachtend tot opgebouwde emoties losbarsten. Het is telkens hetzelfde recept voor Stone’s versie van The Oresteia in The Bridge. If it ain’t broke don’t fix it?
Griekse tragedie wordt al lang gezien als grondstof voor theatermakers om mee te experimenteren. Gestript tot de kern en heruitgevonden voor 2026 wordt Agamemnon, oorlogshoofdman en veroveraar van Troje, Christopher (een permantent fronsende David Morrissey), een strenge verdedigingstechnologie-manager die materieel verkoopt aan de hoogste bieder voor een oorlog in het Midden-Oosten. Iphigenia wordt Isabelle, een activistische dochter die storm loopt in de fabriek van haar vader uit protest en hem online trollt, zijn financiële imperium bedreigend in plaats van geofferd te worden om dat te redden zoals in het origineel.
Hoewel soepel gehuld in hedendaagse kleding, vertalen de onderliggende dynamieken niet helemaal. Griekse tragedie vereist dat het doden tegelijk moreel begrijpelijk en onaanvaardbaar is. Isabelle pleegt zelfmoord in plaats van geofferd te worden door Christopher, en de wraakcyclus die daarop volgt krijgt nooit het gewicht dat het nodig heeft. Aan het eind van een zware drieënhalf uur durende voorstelling blijft er weinig moreel vlees aan het bot hangen, enkel een bloederige slasher-shownight.
Stone’s kenmerkende stijl doet denken aan een theatrale versie van een Netflix limited series. Het ronddraaiende huis simuleert langgerekte camerabewegingen, dialogen rafelen uiteen door onderlinge gekibbel. Het draaibare decor van Lizzie Clachan, een huis van modernistisch beton, glas en kil licht, zorgt voor de sfeervolle basiskracht. De tijdlijn wordt door elkaar gehusseld om psychologische spanning toe te voegen, wat treffend echoot aan de structuur uit Christopher Nolan films, wiens The Odyssey diezelfde week in de bioscoop opent. De vertolkingen richten zich op subtiliteit. Microfoons vangen elke spat speeksel, elke zware adem. Rosy Sheehy springt eruit als Alice, wiens onzekerheid we onderhuids voelen borrelen. Mary-Louise Parker’s Monty (in de rol van Clytemnestra) is volledig gevuld met beklemtoonde klinkers en gecontroleerde stilte die uitmondt in een voelbaar angstaanjagend hoogtepunt.
Desondanks blijft het emotionele hart op afstand, kloppend aan de andere kant van de glazen kist. We zien het, maar kunnen het niet zelf grijpen.
Maar Stone’s script werkt het beste wanneer het de mythestructuur loslaat en de optredens ruimte krijgen. Christopher’s moord vindt plaats na een diner: gescheiden ouders die elkaar de schuld geven van hoe ze hun kinderen hebben gefaald, morele ondergang ontvouwt zich ongemakkelijk over zuurdesembrood en champagne. Aan het eind is de vloek van het Huis van Atreus samengesmolten met de werkelijke destructie die nog steeds over de wereld speelt. Medeplichtigheid is geen metafoor. De goden deden dit niet, wij deden het, en we blijven het doen.
The Oresteia speelt in het Bridge Theatre tot 19 september
Fotocredits: Johan Persson
