Διαθέσιμες Γλώσσες
Υπάρχει μια αιχμηρή αναφορά στον Simon Stone στο νέο Misanthrope του Εθνικού Θεάτρου, μια κριτική στις υπερσύγχρονες επανεκτελέσεις κλασικών έργων που ανεβαίνουν μέσα σε περιστρεφόμενα γυάλινα κουτιά, μια υπογραφή του Αυστραλού δημιουργού. Οι προσαρμογές του σε Φαίδρα και Yerma μετατρέπουν τους ηθοποιούς του σε κλειδωμένα ζώα σε ζωολογικό κήπο, που περιφέρονται μέσα στα όρια τους αναμένοντας την έκρηξη των καταπιεσμένων συναισθημάτων. Επανάληψη του ίδιου μοτίβου στην εκδοχή του Stone για την Ορέστεια στο Bridge. Αν δεν είναι χαλασμένο, γιατί να το φτιάξεις;
Η ελληνική τραγωδία εδώ και καιρό αντιμετωπίζεται σαν πρώτη ύλη για θεατρικούς δημιουργούς να πειραματίζονται. Απογυμνωμένη στον πυρήνα της και επανεφευρεμένη για το 2026, ο Αγαμέμνων, ο πολεμικός αρχηγός και κατακτητής της Τροίας, μεταμορφώνεται σε Κρίστοφερ (με τη μόνιμα σκυθρωπή παρουσία του David Morrissey), αυστηρό στέλεχος εταιρείας ασφάλειας που πουλά εξοπλισμό στον υψηλότερο πλειοδότη για πόλεμο στη Μέση Ανατολή. Η Ιφιγένεια γίνεται Ιζαμπέλ, ακτιβίστρια κόρη που εισβάλει στο εργοστάσιο του πατέρα της διαμαρτυρόμενη και τον παρενοχλεί διαδικτυακά, απειλώντας την οικονομική του αυτοκρατορία αντί να θυσιαστεί για να τη σώσει όπως στο πρωτότυπο.
Αν και κομψά ντυμένη με σύγχρονα ρούχα, η υποκείμενη δυναμική δεν μεταφράζεται πλήρως. Η ελληνική τραγωδία απαιτεί ο φόνος να είναι παράλληλα ηθικά κατανοητός και απαράδεκτος. Η Ιζαμπέλ δίνει τέλος στη ζωή της αντί να θυσιαστεί από τον Κρίστοφερ, και ο κύκλος της εκδίκησης που ακολουθεί δεν αποκτά το βάρος που χρειάζεται. Μέχρι το τέλος των εξαντλητικών τριών και μισών ωρών, δεν μένει πολύ ηθικό ουσιαστικό περιεχόμενο, μόνο ένα σκληρό θέαμα αίματος και βίας.
Η σκηνοθεσία υπογραφής Stone θυμίζει θεατρική εκδοχή μίνι σειράς Netflix. Η περιστρεφόμενη σκηνή μιμείται νωχελικούς κινηματογραφικούς πλάνους, φθείροντας τις κοπές των διαλόγων ανάμεσα σε συνεχείς διαπληκτισμούς. Η σκηνοθετική επιμέλεια της Lizzie Clachan, με την περιστρεφόμενη σκηνή που θυμίζει κατοικία μοντερνιστικού σκυροδέματος, γυαλιού και παγερού φωτός, αναλαμβάνει το βαρύ ατμοσφαιρικό φορτίο. Η χρονολογική σειρά ανακατεύεται για να δημιουργηθεί ψυχολογική ένταση, αντανακλώντας εύστοχα τη δομή ταινιών του Christopher Nolan, του οποίου η Οδύσσεια κάνει πρεμιέρα στους κινηματογράφους αυτή την εβδομάδα. Οι ερμηνείες τείνουν προς τη λεπτότητα. Τα μικρόφωνα καταγράφουν κάθε σταγόνα σάλιου, κάθε βαρύ αναπνοή. Η Rosy Sheehy ξεχωρίζει ως Άλις, στην οποία ανιχνεύουμε ανασφάλεια που βράζει κάτω από την επιφάνεια. Η Mary-Louise Parker ως Μόντι (αντικαθιστώντας την Κλυταιμνήστρα), έχει κοφτές φωνητικές φθόγγους και ελεγχόμενη ακινησία που κορυφώνονται σε μια απτότατα τρομακτική κορύφωση.
Κι όμως, ο συναισθηματικός πυρήνας παραμένει μακριά, χτυπώντας στην άλλη πλευρά του γυάλινου κουτιού. Μπορούμε να τον δούμε, αλλά δεν μπορούμε να τον αγγίξουμε.
Όμως το σενάριο του Stone αποδίδει καλύτερα όταν αφήνει το μηχανισμό του μύθου να πέσει και οι ερμηνείες να ανθίσουν. Ο φόνος του Κρίστοφερ λαμβάνει χώρα μετά από ένα δείπνο: διαζευγμένοι γονείς που αλληλοκατηγορούνται για τη διάψευση των προσδοκιών τους απέναντι στα παιδιά τους, ηθική κατάρρευση που εξελίσσεται πάνω σε ενοχλητικό προζυμένιο ψωμί και σαμπάνια. Στο τέλος, η κατάρα του Οίκου των Ατρειδών έχει ενσωματωθεί στην πραγματική καταστροφή που εξακολουθεί να εκτυλίσσεται σε παγκόσμιο επίπεδο. Η συνενοχή δεν είναι μεταφορά. Οι θεοί δεν το έκαναν αυτό, εμείς το κάναμε και συνεχίζουμε να το κάνουμε.
Η Ορέστεια παίζεται στο Θέατρο Bridge μέχρι τις 19 Σεπτεμβρίου
Φωτογραφίες: Johan Persson
