Recenzja: PROCES, Narodowy Teatr Młodzieżowy

Minęły niemal trzy lata, odkąd ostatni raz wybrałem się na Holloway Road do Narodowego Teatru Młodzieżowego na ich znakomite Ada, i nic się nie zmieniło. Od 2026 roku przeciwności, które zawsze mocno utrudniały młodym ludziom wchodzenie do teatru, tylko się nasiliły, gdy edukacja artystyczna została jeszcze bardziej ograniczona, a przywileje utwierdzone. Co więcej, nadchodzi nowe, być może egzystencjalne zagrożenie — sztuczna inteligencja, która nawet nie doczekała się wzmianki w powyższej recenzji. A jednak nic się też nie zmieniło. Talent, energia, bezgraniczna wiara potrzebna, by stawić czoła przyszłości pełnej niepewności, iskrzyły w całej sali. Wykorzystaj to, brytyjski teatr, a przetrwasz wszystko. Niewiarygodne, że sztuka została przygotowana w zaledwie pięć dni, osiągnięcie tak zdumiewające, że zastanawiam się, co profesjonalni aktorzy robią z całym tym czasem na próby! Przedstawiona jako część StoryFest26, przeglądu dziesięciu nowych sztuk, scenariusz Mohammeda-Zaina Dady aktualizuje dystopijną powieść Franza Kafki na epokę ICE. W dzisiejszym świecie arbitralnych aresztowań (mamy ich też wiele tutaj – zapytaj starszych z transparentami na demonstracjach w Gazie, czy Wielka Brytania jest na nie odporna), to może wydawać się łatwym tematem, ale scenariusz Dady jest zabawny i sprytny, nigdy nie naciska zbyt mocno na dydaktyzm. To ważna lekcja dla każdego dramaturga – zaufaj swojej publiczności. Byłbyś zaskoczony, jak wielu tego nie robi. W tak krótkim czasie na próby jego wizja została zrealizowana z ostrą jak brzytwa klarownością przez reżyserkę, Ameerę Conrad. Nawiązuje ona nieco do pracy zespołowej, którą widzieliśmy w przełomowej sztuce Ryana Camerona Calaisa For Black Boys Who Have Considered Suicide When The Hue Gets Too Heavy, będącej z kolei sztuką "After...". Ruch aktorów krążących wokół Josefa K (Siena Galea Tudor), gdy państwo wciąga go w swój wir ucisku, oddaje zamieszanie i strach, które czuje, gdy jego początkowe niedowierzanie słabnie. Bardzo zabawna scena ilustruje frustrację, jaką towarzyszy naszej codziennej kafkowskiej walce z call center i aplikacjami, o czym British Gas obecnie nas nieco … gaslightinguje. Wszyscy mamy psa w walce K. Najwyraźniejszą inspiracją jest Dario Fo, włoski kuzyn Kafki. Farsa jest oczywiście piekielnie trudna technicznie, ale w tej realizacji dostrzegamy zielone pędy pełnej komedii wersji Procesu, gdzie aktorzy odnajdują przesadę i temporytm, których wymaga ten gatunek, oraz chwytają tę krawędź, która zawsze zaostrza skalpel Fo. A co do K, Kafka nie zdążył dokończyć swojej powieści, choć dzisiejsi politycy robią co mogą, by ją kontynuować. K sam mógłby ledwo się uśmiechnąć, widząc, że stał się nieśmiertelny dzięki rozwiązłości tych, którzy odebrali mu wolność i życie, a jego historia trwa z pokolenia na pokolenie. Na Holloway Road młodzi mają marzenia, nie koszmary — początek wszystkiego, co wartościowe — i mają wokół siebie dobrych ludzi, którzy ich wspierają. Mają też przykłady tych, którzy kiedyś robili to samo, w tym Jamesa Grahama, Daniela Craiga, Daniela Day-Lewisa, Timothy'ego Daltona, Chiwetela Ejiofora, Colina Firtha, Dereka Jacobiego, Bena Kingsleya, Iana McShane'a, Helen Mirren, Lysette Anthony, Rosamund Pike, Regé-Jean Page oraz Kate Winslet. Metaforycznie Wilde miał rację: „Wszyscy leżymy w kałuży, ale niektórzy z nas patrzą na gwiazdy.” To całkiem ogromna galaktyka, która może oświetlać drogę tym młodym ludziom, naszej najlepszej nadziei, by uczcić K, przemieniając jego historię w fikcję na zawsze. Proces jest wystawiany w Narodowym Teatrze Młodzieżowym do 25 lipca Więcej o StoryFest26 tutaj oraz o Narodowym Teatrze Młodzieżowym tutaj.

Recenzja: PROCES, Narodowy Teatr Młodzieżowy

Dostępne języki

Najnowsze artykuły