Recenzja: FIREBIRD, Southwark Playhouse

Ostrzeżenie dotyczące treści: recenzja zawiera odniesienia do wykorzystywania seksualnego dzieci

Wojny kulturowe wokół gangów zajmujących się uwodzeniem nigdy nie wydawały się bardziej toksyczne. Prawicowa prasa niecierpliwie wykorzystuje zorganizowane wykorzystywanie dzieci jako argument do antyimigranckich narracji, podczas gdy szczegóły dotyczące tego, jak faktycznie dochodzi do takich nadużyć, giną w zaroślach porzuconych dochodzeń. W tej sytuacji warto zrobić krok wstecz i skupić się na życiu młodych ofiar.

W tym świetle wydaje się, że to idealny moment na wznowienie poruszającej sztuki Phila Daviesa z 2015 roku, Firebird. Mollie Milne gra 14-letnią Tię, pewną siebie, zdystansowaną dziewczynę z trudnej dzielnicy Glasgow, która zostaje uwikłana w gang prostytucji dziecięcej prowadzony przez AJ (Taqi Nazeer), charyzmatycznego rzekomego pracownika młodzieżowego, który „woli spędzać czas z ludźmi w twoim wieku”.

To bardzo silnie skoncentrowane na postaciach przedstawienie, dlatego występy Milne i Nazeera wnoszą dynamikę, która sprawia, że 90-minutowy czas trwania mija bardzo szybko. Milne, debiutująca na londyńskiej scenie, nadaje wczesnym interakcjom Tii z AJ mieszankę ulicznej ostrożności, strachu i ciekawości. W miarę nasilania się przemocy wobec niej, w jej próbach przeciwstawienia się systemowi, który ją zawiódł, jest pewien tragiczny heroizm.

Tymczasem Nazeer w roli AJ, oscyluje między elegancją a emocjonalną niestabilnością, angażując widzów w proces rozgryzania tej postaci razem z Tią. Jest także podwójnie obsadzony jako przemęczony i pozbawiony empatii policjant, emanując podobną siłą manipulacji w tej roli.

Zarówno Davies, jak i Milne są świadomi, by nie odbierać Tii jej złożoności poprzez ukazanie jej wyłącznie jako ofiary. Jej początkowy rasizm wobec AJ i innych Azjatów w lokalnym kebabie jest nagły i brutalny, nawet jeśli już wiemy, dokąd zmierza narracja (później jest jasne, że wśród oprawców Tii byli także biali mężczyźni). Po ucieczce od oprawców Tia staje się seksualnie bardziej agresywna wobec swojej przyjaciółki Katie (Kelise Gordon-Harrison), co odczytujemy jako mechanizm „raniący ludzie ranią innych”, prowadząc nas do zwrotu akcji, który czyni Tię postacią moralnie ambiwalentną, i to w sposób niekomfortowy.

Ta inscenizacja, reżyserowana przez Marlie Haco, podejmuje próby odróżnienia się od wcześniejszych realizacji z połowy 2010 roku. Akcja została przeniesiona z Rochdale (skąd pochodzi Davies) do Glasgow, co poza kilkoma niejasnymi aluzjami do uniwersalności problemu nie wnosi większych zmian. Pojawiają się momenty sugerujące, jak media społecznościowe mogły zmienić doświadczenia Tii na przestrzeni ostatniej dekady, ale równoważą je przestarzałe odniesienia, w tym do perfum Britney Spears.

Niemniej jednak produkcja Haco tchnie nowe życie w materiał źródłowy na inne sposoby. Większość akcji odbywa się na podwyższonej platformie z ruchomym sufitem, który przesuwa się w górę i w dół, odzwierciedlając otwieranie się i kurczenie świata Tii. W wielu scenach Nazeer (w roli AJ i policjanta) czai się u podstawy sceny, na wysokości pierwszego rzędu widowni, podkreślając izolację i bezbronność Tii.

Firebird niewątpliwie budzi naszą empatię wobec Tii i innych podobnych jej osób, ale nie poprzestaje na tym. Ta świeża, wizualnie angażująca produkcja przedstawia traumę w całej jej złożoności i sprzecznościach, zmuszając nas, by nie odwracać wzroku.

Firebird wystawiane jest w Southwark Playhouse Borough do 1 sierpnia

Fotografie: Ben Jacobs i Toby Mather