Het is passend dat deze productie van Tsjechovs tijdloze meesterwerk opent op dezelfde dag dat regionale burgemeesters bevoegdheden hebben gekregen om toeristenbelasting te heffen. Dat zal enigszins bijdragen aan de financiering van de heropleving van de regio's, wat centraal staat in de groeistrategie van de regering-Burnham voor elk postcodegebied.
Ik verwacht dat de erfgenamen van Lopakhin, de eerste generatie burgerlijke koopman die de gelijknamige kersenboomgaard koopt voor ontwikkeling, hun eigen metaforische kersenboomgaarden zullen afbreken om te vervangen door sociale woningbouw (hoera!) of datacenters (zeker geen hoera).
Deze productie (onderdeel van Flywheel Theatre's Rep-seizoen ter viering van het 50-jarig bestaan van deze locatie) speelt zich af in een andere periode van maatschappelijke onrust in het Verenigd Koninkrijk, het (door rechtse media zo genoemde) 'Winter of Discontent', wat enkele maanden later leidde tot de verkiezing van Margaret Thatcher als premier in 1979. Sterker nog, met verwijzingen naar winkeliers, vangt Rachel-Leah Hosker al vroeg die Mrs T-vibe, toen ze nog werd getolereerd door grote Tory-bonzen lang voordat ze de bijnaam The Iron Lady kreeg. Je ziet de ijzeren blik in Lopakhins ogen en de opborrelende meedogenloosheid in zijn daden - net zoals bij Mrs T.
Dat gezegd hebbende, de jaren 70-rekwisieten, uitlopende jeans en geluiden van Radio Four-rapportages over industrieel actie staan wel wat haaks op de Russische namen, genoemde Russische steden en het pure gevoel van de uitgestrekte steppen die zo centraal staan in Tsjechovs wereld - we bevinden ons half in het land van de Kozakken en half in dat van huisvrouwen. Ik was niet zeker of het omkeren van geslachten bij sommige personages werkte, aangezien gelijk huwelijk in de jaren 70 niet legaal was in zowel het VK als de Sovjet-Unie en, niet verrassend, tot op de dag van vandaag niet legaal is in Rusland.
Als dat het verhaal onnodig vaag maakt, was het goed om het gelach in de zaal te horen, zo'n belangrijk element van de aantrekkingskracht van de grote toneelschrijver. Elliot Pritchard is bijzonder grappig als de domme en verwaande Gayev, de broer van de terugkerende matriarch.
Gekleed in herenkleding met een vleugje Jodie Foster in haar houding, vangt Maggie Bain de dwaze tragedie van Madame Ranevskaya, gedoemd door haar onwil om oog in oog te zien met een onzekere toekomst die er heel anders uitziet dan haar (financieel) comfortabele verleden. Dit is een terugtrekking die me steeds meer raakt naarmate ik ouder word.
Paul Bentall steelt de show als Firs, de oude dienaar die openlijk verlangt naar het Ancien Régime terwijl hij worstelt met dementie. Natuurlijk veroorzaakt hij het grimmige gelach dat het personage altijd oproept, maar er zit ook echte ontroering in zijn dans met de dood, zowel door ziekte als een lot zonder goede afloop. De wreedheid van de laatste scène raakt des te harder.
Gecomprimeerd tot 90 minuten en met een kleiner aantal personages, wint het stuk wat aan duidelijkheid, maar uiteraard wordt de rijkdom van Tsjechovs weefsel ingekort. Zelfs met de focus strak op de verkoop van de boomgaard, zou een deel van die Tsjechoviaanse complexiteit doorkomen als sommige zinnen iets ontspannener werden gespeeld, waardoor we meer tijd krijgen om de implicaties van een stuk waarin geen enkel woord misplaatst of overbodig is, te verwerken.
Dat gezegd hebbende, is deze productie een goede kennismaking voor iedereen die wil weten waarom mensen zoals ik Tsjechov waarderen als de grootste toneelschrijver aller tijden. Maar ga ook zeker naar een volledige productie.
The Cherry Orchard bij Riverside Studios tot 12 september, onderdeel van Flywheels Radical Classical Rep Season dat loopt tot 10 oktober
Foto's: Miranda Mazzarella
.jpg?format=auto&width=365)
