Achtergrond: HET KILBURN HIGH ROAD FESTIVAL

In eerste instantie dacht ik dat het (mag ik deze term gebruiken?) nepnieuws was. Heeft een Labour-premier, slechts de tweede in een halve eeuw die een meerderheid behaalde bij een algemene verkiezing, echt gesproken over “eiland van vreemden”? Er waren enkele verzachtende omstandigheden en de excuses, een ongebruikelijke daad voor een politicus, kwamen relatief snel, maar de schade was al aangericht. Zijn opvolger zou die uitdrukking nooit over zijn lippen laten gaan - een conclusie die een niet geringe rol speelt, en heeft gespeeld, in Andy Burnham's vurige zomer.

Als ik het niet begrijp hoe Sir Keir Starmer, mensenrechtenadvocaat, ooit zulke woorden heeft kunnen uitspreken, presenteert All The Things We Can’t Explain een grondige weerlegging van de maatschappelijke anomie die ze impliceren. 

Sonia Jalaly’s stuk, uitgevoerd door een cast van ongeveer 80 Kilburn-bewoners (die beginnen met zelfspot over Community Theatre om ons, en ongetwijfeld ook zichzelf, op het toneel voor te bereiden) gaat over Kilburn, maar het had net zo goed over Tooting kunnen gaan, waar ik woon, of Manchester, Glasgow of zelfs voorzichtig Belfast. 

In een ietwat zwaar aangezette metafoor is het hart van Kilburn gevonden in een bioscoop uit de jaren 20 die wordt bedreigd door projectontwikkelaars, en het klopt nog steeds. (Wij hebben in Tooting ook zo’n bioscoop met een Wurlitzer-orgel, al werkt die niet meer). Er zit wat onzin over oude monniken in, maar The Lord of the Rings-achtige elementen duren niet lang en de pakken met clipboards en desinfecterende neigingen, 'The Suits', worden al snel weggejaagd door een caleidoscoop van 21e-eeuwse Londenaars - oftewel Kilburnieten.

All The Things We Can’t Explain is niet alleen heel grappig, maar ook scherp in zijn kritiek op door financiën gedreven regeneratieprojecten. Het zegt ook veel over wat onze cultuur waardeert, iets waaraan ik altijd denk als ik de sieraden in het Victoria and Albert Museum zie. Waar zijn de bewaarde artefacten die veel minder geld waard zijn, maar veel meer emotionele lading hebben? Om eerlijk te zijn wordt dat nu breder erkend, maar klasse en kolonialisme resoneren nog steeds sterk in onze meest prestigieuze musea.

Het is het soort productie dat je ziet bij Chickenshed en soms bij The National Theatre en het zal zijn tegenhangers overal in het land hebben. Ze weten mijn stemming altijd te verbeteren, want hun boodschap over de kracht van het collectief om collectieve problemen aan te pakken komt niet alleen tot uiting in het verhaal van het ontstaan van een volksmuseum, maar is ook zichtbaar, pal voor je ogen, in het feit dat het überhaupt gebeurt. Het is een les die, zoals Sir Keir ontdekte, steeds opnieuw geleerd moet worden, zo sterk zijn de verleidelijke krachten die ons willen verdelen als ze konden. 

Het stuk markeert de lancering van Het Kilburn High Road Festival, het hoogtepunt van drie jaar aan workshops, evenementen en voorstellingen, die samen Celebrating our Stories: The Kilburn High Road Project vormen. Je moet de timing toch bewonderen! 

Het project geeft een podium aan en viert de erfgoed van degenen die in Kilburn wonen of gewoond hebben. Elke voorstelling en elk kunstwerk is ontwikkeld in samenwerking en partnerschap met bewoners, kunstenaars en organisaties. Sinds januari 2024 zijn er bijna 300 workshops en evenementen geweest met meer dan 2.000 deelnemers om het hart van Kilburn op te graven (ik geef het toe), wat culmineert in een periode van veertien dagen vol gratis evenementen, gemeenschapsvieringen en spectaculaire verhalen.

Dat het Kiln Theatre, al lang ingebed in zijn gemeenschap, met een heel duidelijke focus op een buitengewoon gemengde winkelstraat, een van de beste van Londen, een grote rol speelt in dit initiatief is zeer prijzenswaardig. Het toont specifiek aan dat het mogelijk is en daagt andere theaters uit iets soortgelijks te ondernemen. 

God weet dat dit een enorme uitdaging is bovenop alle andere waar de sector mee te maken heeft, wie slaagde er ooit in theater te maken door klein te denken? En met machtige burgemeesters en een duidelijke culturele verandering aan de top van de Britse politiek, zouden ze de komende jaren wel eens een meer verwelkomende dan vijandige omgeving kunnen vinden om in te werken.

Het Kilburn High Road Festival loopt door op verschillende locaties tot 15 augustus