Recensie: SO ARE WE: LEÓN EN LIGHTFOOT, Koninklijk Ballet en Opera

Je werk laten uitvoeren door het Koninklijk Ballet is op elk moment een grote zaak – stel je voor dat je daar 37 jaar op moet wachten... maak kennis met Paul Lightfoot en Sol León.

Lightfoot en León zijn dansers die choreografen zijn geworden en hebben het grootste deel van hun carrières bij het Nederlands Dans Theater doorgebracht. Ze choreografeerden voor de groep voor het eerst in 1989 en zijn sindsdien een zeer succesvol creatief duo, dat overal ter wereld werken heeft gemaakt en opgevoerd, en nu in Covent Garden.

Het huis was gisteravond druk voor hun dubbele première; So Are We, en de voorstelling begon met het stuk Shoot the Moon uit 2006. Een stuk voor vijf dansers op muziek van Philip Glass (Tirol Concerto), het werk kijkt naar relaties. Het meest indrukwekkende aspect is het decor. Ontworpen door Lightfoot en León, roteert een structuur van drie kamers om verschillende scènes/stemming te tonen en een groot scherm hangt erboven waar livebeelden van de actie worden getoond.

Het gehele werk heeft een cinematische uitstraling en sfeer en kan alleen als stijlvol worden omschreven. Toch vond ik het persoonlijk emotioneel niet meeslepend. Er is iets afstandelijks aan hun werk – alsof de personages leeg zijn; ze staren onophoudelijk het publiek in terwijl ze bewegen of overdreven gezichten trekken, en deze opzet laat me vaak koud.

Sommige pas de deux hebben verbonden momenten en het werk met het scherm is zeker impactvol, maar ik kan niet zeggen dat ik diep geraakt was. De cast is 100 procent toegewijd en dit ondersteunt ongetwijfeld de artistieke basis van het werk.

Het tweede werk, Salle de danse, is een wereldpremière en omvat 45 leden van de compagnie. De originele versie was een dansfilm die tijdens de pandemie voor het Nederlands Dans Theater is gemaakt, maar nu brengt het duo het tot leven voor het Koninklijk Ballet in Londen.

De basissamenstelling is de dagelijkse balletles, en het werk is een episodische ervaring van vignetten met titels als ‘Tendus, Glissés, Frappés, Grands battements’. Francesca Hayward en Marcelino Sambé omlijsten het werk, en binnenin zien we solo's en groepsnummers die zich inzetten op de gecomponeerde muziek van Ilya Demutsky.

Veel van de beweging voelt losgekoppeld van de muziek, omdat het de ritmische structuur niet actief benut of niet past bij de stijl van de compositie. Tegen het einde van het werk verandert dit wanneer we intermezzo's met nationale/volksdansaccenten (‘Tarentelle’, ‘Mazurka’) binnenkomen en dit vind ik veel bevredigender. Demutsky gebruikt zelfs de iconische Mazurka-melodie van Carl Czerny uit Harald Landers "Études" (1948) en zoals men zegt: ‘Als het niet kapot is, hoef je het niet te repareren’.

Sterke momenten zijn weer de pas de deux waar we spanning en een reeks dynamiek zien en eigenlijk alles wat beweegt. Elders kan het een beetje leeg en repetitief worden.

Lightfoot en León zijn fans van beenextensies, dus daar is er veel van, en ook snelle gebaren die naar het absurde neigen. Mensen om me heen lachten vaak, maar de inhoud bracht me daar niet. Ik verlangde naar een groter gevoel van verbinding tussen de intermezzo's en de overkoepelende choreografische structuur. Het voelde gewoon te verspreid om werkelijk als geheel te beschouwen.

De dansers leken opnieuw te genieten van de mogelijkheid, met uitblinkers zoals Luca Acri, Marianna Tsembenhoi en Taisuke Nakao. Nakao is een zeer bijzondere danser – we zien niet vaak dit niveau van dynamiek en articulatie met zo'n ingetogen verfijning. Gewoon wauw.

Over het geheel genomen is So Are We een stijlvolle avond die me niet heeft geraakt. Smaak is persoonlijk, en ik kan voelen wanneer kunst mijn ziel aanspreekt, en tot nu toe doen Lightfoot en León dat niet.

So Are We gaat door in het Koninklijk Ballet en Opera tot 20 juni

Fotocredits: Johan Persson