Beschikbare Talen
DEM Museum's poging om in een uur een dozijn millennia te doorlopen, ontbreekt het niet aan lef en verbluffende technologie. London's ImmerseLDN heeft ons al meegevoerd langs individuele rampen (Pompeii die instort, de Titanic die zinkt) en overleden royalty (Cleopatra, Toetanchamon), maar The Timewalk Exhibition neemt ons mee door eeuwen van prehistorie en de beschavingen die deze vulden, met David Schofield en Olivia Williams als vertellers. Ambitie ontbreekt in elk geval niet.
Twaalfduizend jaar is een duizelingwekkende tijdspanne. Toen de eerste pilaar werd opgericht bij Göbekli Tepe (een heuveltop met gebeeldhouwde kalkstenen pilaren, opgericht rond 9500 v.Chr. in het huidige Turkije), was Groot-Brittannië nog verbonden met het vasteland en kon je zonder natte voeten van Schotland naar Nederland wandelen.
Om het allemaal in perspectief te plaatsen: laten we die hele periode tot één dag comprimeren, van middernacht tot middernacht. Schrijven verschijnt in Mesopotamië pas kort vóór twee uur ’s middags. De Grote Piramide van Gizeh is rond vier uur voltooid. De Noormannen vallen Engeland binnen om twintig over acht ’s avonds; Columbus vindt de Amerika’s net voor tien uur. En de eerste gemotoriseerde vlucht verlaat de grond met nog vijfentwintig minuten op de klok. Die smartphone waar je je leven op draait? Die werd gemaakt met nog 40 seconden tijd over die dag.
De immersie begint in de foyer, waar acteurs gekleed als figuren uit elke tijdsperiode ons binnenleiden. Op papier klinkt dit als een kleffe pretparkattractie, maar hier, waarbij we worden gestimuleerd om perioden te bezoeken waar schoolboeken zelden aandacht aan besteden, is het een charmante ingang in DEM’s wereldopbouw.
Uitrusting gebeurt bij een welkomstbalie: kies uit een van de vijfentwintig talen plus een kinderversie, zet de lichte koptelefoon op en pak de Walkman-formaat audiogids in één hand, en je bent vertrokken. De eerste ruimte is Göbekli Tepe, hoewel je waarschijnlijk de intuïtie van Indiana Jones nodig hebt om het te herkennen. We schuifelen in de schemerige sfeer tussen de pilaren, elk voorzien van een artefact en gebeeldhouwd met symbolen. Om het script van een pilaar te activeren, hurk je en houd je de gids tegen een gemarkeerd punt (een kleine daad van eerbied aan de oude goden, misschien). Er is nooit tijd om ze allemaal te bereiken en nauwelijks aanwijzing welke pilaar bij welke tijd hoort.
Daarna volgt het meest substantiële deel van Timewalk als we door Zalen Een tot Vier lopen, elk gewijd aan een beschaving: Babylon, Egypte, de Maya’s, Rapa Nui. Ze hebben ieder hun eigen plechtige vertelling en projecties die langs de muren, over het plafond en op de vloer stromen. Gevoerde zitkubussen laten je neerstrijken terwijl de beelden je omringen. Babylon bevat een replica van de Ishtarpoort (de echte staat in een museum in Berlijn), terwijl andere zalen hun eigen fysieke kunstwerken herbergen.
En dat is in grote lijnen het recept: verwissel het middelpuntbeeld, laat de rest staan. Kamer na kamer blijft het format hetzelfde – hoewel de projecties en vertelling veranderen voor elke nieuwe era – vervaagt het wonder wat bij elke herhaling.
Voor de onvermijdelijke uitgang via de cadeauwinkel komt er een speels slotakkoord met twee extra afleidingen. Bij een zandbak met borstels mogen we meedoen met de acteurs die voorzichtig zand wegbomen bij begraven voorwerpen (net zoals de verloren steden zelf zorgvuldig werden ontgraven, één borstelstreek tegelijk). Het is een vreemd kalme en introspectieve oefening die ruimte geeft om na te denken over hoeveel geschiedenis er nog letterlijk ontdekt moet worden over de hele wereld; volgens DEM is tot nu toe maar een klein deel van Göbekli Tepe opgegraven.
En dan is er nog een rij levensgrote geanimeerde figuren uit elke periode die je bewegingen spiegelen terwijl je voor ze staat. Altijd al willen zien hoe een farao liep als een Egyptenaar of een felle Maya-oorlogswachter dansen alsof hun hiernamaals ervan afhangt? Ga ervoor.
Vergeleken met soortgelijke shows hier, heeft Timewalk niet dezelfde creatieve breedte en is het begrijpelijk licht op originele fysieke objecten om je aan de geschiedenis in de zalen te verbinden; de Cleopatra-expositie bijvoorbeeld had alleen al tweeëntwintig echte Egyptische artefacten in de ruimte. Timewalk zet in plaats daarvan in op een bovengemiddelde audiogids, vier zalen met magische visuals en een paar toffe manieren om het af te sluiten. Voor iedereen die allergisch is voor het idee van een VR-bril, maar iets levendigers en meeslepender wil dan de gebruikelijke zondagmiddagwandeling langs vitrines, is deze tentoonstelling een winnaar.
The Timewalk Exhibition loopt nog bij ImmerseLDN.
Fotocredit: DEM Museums
