Tussen de 20.000 en 300.000 vrouwen, voornamelijk van het Koreaanse schiereiland, werden door het Keizerlijke Japanse Leger in seksuele slavernij verhandeld voor en tijdens de Tweede Wereldoorlog: de zogenaamde ‘troostmeisjes’. Schrijver-actrice Minjeong Kim’s eenvrouwsshow vertelt slechts een van hun verhalen.
De titulair Troostvrouw is Minja, een meisje van begin tienerjaren dat in een Koreaans dorp op het platteland woont en dat met hulp van een Koreaanse man uit haar gemeenschap door het Japanse leger in seksuele slavernij wordt gehouden (het blijft onduidelijk in hoeverre deze man medeplichtig was aan haar ontvoering).
Kim, een intens fysiek performer, vult Minja met een jeugdige vreugde in de wereld om haar heen, en met een scherpzinnige komische timing die je niet zou verwachten van dit onderwerp – een vroege scène waarin ze voor het eerst Koreaanse rijstwijn probeert is een levendige introductie van het personage. Het resultaat is een zorgvuldig getekend beeld van Minja’s leven voor haar gevangenneming, wat de gebeurtenissen daarna een bijzonder verpletterende klap maakt.
Naarmate Minja’s leven in de Japanse barakken zich ontvouwt, begeleidt Kim’s gratie en fysieke expressiviteit het publiek zachtjes door een verhaal dat meedogenloos is in zijn weergave van seksueel geweld en van het emotionele koorddansen dat Minja moet lopen om te overleven. Kim verandert zichzelf ook in alle personages waarmee Minja in aanraking komt, en ze is vooral overtuigend wanneer ze de Japanse soldaten speelt die haar nonchalant verkrachten, zonder karikatuur en omarmend de banaliteit van kwaad.
Het verhaal wordt steeds meer aangedreven door momenten van intense emotie, en Abigail Sage’s belichting doet hetzelfde. Sage is niet bang om te spelen met flarden van duisternis en flikkerende spotlights, en dit werkt goed gecombineerd met Kim’s kronkelende bewegingen en regisseuse Anna Udras’ bereidheid om de hele ruimte te gebruiken. Kim wordt geaccompagneerd door Ji Eun Jung, een gayagum (Koreaanse traditionele harp) speler, wiens spookachtige, subtiele composities diepte en een gevoel van beweging toevoegen zonder opdringerig te zijn.
Als er iets te bekritiseren valt aan deze hymne aan overleven, is het dat iets te veel van het verhaal in de barakken wordt ingenomen door vrouwen anders dan Minja – haar vriendinnen met wie ze de was doet, van wie er een zwanger is en verlangt te ontsnappen, en de andere cynisme biedt over gedwongen steriliteit in de barakken. Hoewel goed geacteerd door Kim, voelen deze figuren eendimensionaal en ontworpen om een geschiedenisles te geven in plaats van Minja’s emotionele reis te verlichten – haar zelfmoordpoging vlak voor de bevrijding voelt helaas gehaast als gevolg hiervan.
Eventuele kanttekeningen bij The Comfort Woman’s tempo worden echter verzacht door Minja’s laatste, serene monoloog, die leest als een sphragis of een epitaaf, waardoor Minja het laatste woord over haar verhaal krijgt. Ze krijgt gedeeltelijke afsluiting door de verschillende openbare getuigenissen van andere troostmeisjes die in de jaren negentig aan het licht kwamen, maar dit wordt afgezwakt door een herinnering dat de Japanse regering nog steeds geen volledige excuses heeft gemaakt voor het verhandelen van vrouwen tegen hun wil.
The Comfort Woman is een toneelstuk dat geniet van dit soort grijze gebieden, tussen het prijzen van de moed van overlevenden en het weigeren om hun trauma om te zetten in martelaars in plaats van mensen. Een korte filmadaptatie in de maak belooft mogelijk een meer uitgebreide versie van Minja, en het stuk heeft zeker Minjeong Kim gevestigd als een debuterende schrijver om in de gaten te houden.
The Comfort Woman speelt in Omnibus Theatre tot 7 maart
Foto credits: Abigail Sage