Beschikbare Talen
![]()
Het was een avond vol cinematografische beelden, van de kleurrijke uitbarstingen in Oliver Knussen’s „Flourish with Fireworks” en Sergey Rachmaninovs „Rhapsody on a Theme of Paganini” tot Dmitri Sjostakovitsj’ „Symfonie Nr. 11 in g mineur, Het Jaar 1905”. Onder het waakzame oog van Thomas Søndergård gaf het Royal Scottish National Orchestra een gedenkwaardige uitvoering die het publiek van begin tot eind begeesterde; de verschijning van pianosolist Kirill Gerstein was de kers op de taart, zijn verfijning in de Rachmaninov liet geen twijfel bestaan dat je iets bijzonders had meegemaakt.
"Flourish with Fireworks" was het perfecte amuse-bouche voor de avond, een vier minuten durende hulde van Oliver Knussen aan dirigent Michael Tilson Thomas, wiens muzikale notatie geïnspireerd was op de initialen van de dirigent en zijn orkest: MTT en LSO (London Symphony Orchestra). Het is makkelijk je een vuurwerkshow voor de geest te halen bij het horen van dit stuk; de flitsende lichten en vergankelijke aard van elke explosie zijn prachtig omgezet in een melodisch meesterwerk. Je hoort ook de invloed van Tilson Thomas en Knussens zeer bewonderde Stravinsky op sommige momenten, wat de status als eerbetoon alleen maar versterkt.
Wanneer je naar Rachmaninov luistert, herken je vaker meer dan je verwacht; het cinematografische potentieel van zijn werk en de diversiteit aan invloeden komen tot uiting in experimentele en vernieuwende composities. De "Rhapsody on a Theme of Paganini" is een bijzonder goed voorbeeld van de solist die perfect samenwerkt met het orkest als geheel, een masterclass in handen van Gerstein en het Royal Scottish National Orchestra. Gersteins handen dansten over de toetsen in dit soms speelse, soms romantische en altijd dramatische stuk - de weelderige strijkers versterkten de melodie op de piano.

Ik vermoed dat er een opstootje in de Royal Albert Hall was ontstaan als Gerstein na dit stuk niet was teruggekomen voor een toegift, en zijn keuze voor Rachmaninovs "Mélodie, Opus 3" was de perfecte manier om ons de pauze in te sturen. Een dromerig maar zeker even technisch stuk (het is tenslotte Rachmaninov), dat Gersteins meesterlijke toetsbeheersing liet zien terwijl het publiek geboeid bleef.
Sjostakovitsj’ elfde symfonie duurt bijna een uur en is verdeeld in vier benoemde delen: Palace Square, De Negende van Januari, Eternal Memory en De Alarmbel. Het is in het verleden beschreven als "een filmscore zonder film" en het is niet moeilijk te begrijpen waarom. Met de ondertitel Het Jaar 1905 brengt het hulde aan de Eerste Russische Revolutie, waarbij het alle ervaring van Sjostakovitsj als filmcomponist en zijn vroegere leven als begeleider van stomme films gebruikt om iets voelbaars en meeslepends te creëren. Vrijwel in elke zin hoor je zijn invloed weerklinken door de jaren heen tot aan hedendaagse filmschrijvers, die iets schokkends, transcendent en vol beelden zoeken.
Het orkest als geheel bracht dit magnifieke muziekstuk tot leven met passie en bravoure, maar de sterspelers waren eerste trompettist Christopher Hart en de percussie-sectie - met name Louise Goodwin op de pauken, wiens dreunende slagen een levendige herinnering vormden aan het revolutionaire thema van de compositie. Toen de laatste alarmbellen weerklonken, voelde je het publiek op het puntje van hun stoel zitten, wachtend op toestemming om weer te ademen. Het was elektrisch om na te genieten van deze epische uitvoering, met een ovatie die erbij paste.
Zonder twijfel een van de hoogtepunten van dit Proms-seizoen tot nu toe - de combinatie van muzikale bijdragen was perfect afgestemd op het vakmanschap van het orkest en de gekozen solist, en leverde een uitvoering op die groter was dan de som der delen. Luister meteen terug naar de radio-uitzending en trap jezelf dan op de vingers dat je het hebt gemist. Een subliem evenement.
De BBC Proms lopen in de Royal Albert Hall tot 12 september
Fotocredit: Debbie Gilpin