Recensie: BBC PROMS: LATE NIGHT BAROQUE, Royal Albert Hall

Nu kunstmatige intelligentie haar best doet om een plek in de kunst te veroveren, is er geen betere remedie dan een laatavond Prom waarin enkele van de meest geliefde liederen uit de late Renaissance- en Baroktijd worden uitgevoerd. Het Jupiter Ensemble onder leiding van Thomas Dunford werd opgericht in 2018 en is bij uitstek geschikt om deze composities tot leven te brengen, omdat zij zich inzetten voor het uitvoeren van zowel zeldzaamheden als bekende stukken uit de hele geschiedenis. Vol enthousiasme en met de luit in de hand vestigde Dunford zich al snel als onze muzikale gids voor de avond.

Hoewel er een relatief groot publiek aanwezig was in de Royal Albert Hall voor het evenement, was het vanwege de aanvangstijd van 22.15 uur een selectere groep, die voor het grootste deel de stoelen op de begane grond en het orkestbakgedeelte vulde. Ik had wel medelijden met enkele ongelukkige bezoekers die verspreid zaten op de zitplaatsen in de galerij en de bovenste balkons; het zou logischer zijn om die hogere secties gesloten te houden, of tenminste de weinigen die daar samenkomen dichter bij het podium te laten plaatsnemen. Zeker bij een concert als dat van gisteravond, dat vaak vrij stil van aard was – het ensemble raakte af en toe wat verloren in de uitgestrektheid van de zaal.

Het was bovendien lastig in te schatten hoe het zou verlopen, omdat de geschatte eindtijd werd opgegeven als 23.30 uur, terwijl de looptijd van het geadverteerde programma ongeveer 50 minuten bedroeg. Dat zou volgens mij de ideale lengte zijn geweest voor een zo laat startend concert, aangezien vermoeidheid en vervoerszorgen later op de avond hun tol beginnen te eisen.

De extra speeltijd kwam door uitvoeringen van twee originele composities, plus een barok-geïnspireerde cover van „Hey Jude” om de avond af te sluiten. Mijn persoonlijke voorkeur zou zijn geweest om het concert volledig in het tijdperk van Dowland en Purcell te houden, in plaats van af te wijken naar iets anders – dat voelt passender voor een middag-Prom waar je iets meer speling hebt. De nieuwe nummers toonden zeker de muzikale verbinding tussen toen en nu, en hoe dit geëerd kan worden in moderne songwriting, maar wellicht was dit niet precies het juiste moment daarvoor.

Het Jupiter Ensemble bestaat uit Dunford op luit, vergezeld door twee violen, een altviool, een cello, een contrabas, percussie en klavecimbel of orgel; bij de originele nummers kwamen daar een saxofoon, een trompet en drums bij. Tenor Laurence Kilsby was aanwezig voor de zang, af en toe ondersteund door andere leden van het ensemble. Je kunt je dus goed voorstellen welke klankkleur dit gezelschap voortbrengt bij het vertolken van deze prachtige liederen over liefde en melancholie.

Dowlands „Lachrimae antiquae” was bijzonder ontroerend in haar intimiteit, terwijl de zanger smeekt „Stroom, mijn tranen, val uit uw bronnen! Voor eeuwig verbannen, laat mij treuren” – het zijn tranen van pure wanhoop, en de combinatie van luit en zang vergroot deze emotie. „An Evening Hymn” van Purcell leek een geschikte afsluiter, met de zanger op zoek naar zowel fysieke als geestelijke rust; „Halleluja” na „Halleluja” weerklonk door de Royal Albert Hall en wist de sfeer van het lied prachtig te vatten.

Een ander kippenvelmoment kwam dankzij een van de twee nieuwe composities. Dunford verdeelde het publiek in vier groepen en gaf ons allemaal delen om te zingen; je verwacht over het algemeen weinig van publieksdeelname, maar dat dit groepje zijn aanwijzingen volgde en het optreden afsloot met een prachtige harmonie en uitfade, was werkelijk spectaculair.

Dit evenement was een absoluut prachtige introductie tot het werk van John Dowland en Henry Purcell, en het mooie van de Proms is dat iedereen later nog naar de radiosessie kan terugluisteren als het al te laat was om erbij te zijn. Ik raad dit dan ook ten zeerste aan – profiteer van een wereldklasse-ensemble dat laat horen waar ze toe in staat zijn, in een van ’s werelds bekendste concertzalen. De Proms stelt wederom niet teleur.

De BBC Proms lopen door in de Royal Albert Hall tot 12 september

Fotocredits: Chris Christodoulou