Przeglądając dowolną gazetę, przynajmniej raz w tygodniu kolumnista rozważa trudy i zawiłości współczesnych związków: ghosting, sytuacje nieokreślone, zdrady, wszystko to spotęgowane przez natłok aplikacji randkowych. Po raz pierwszy wystawiona ponad pięćdziesiąt lat temu, komedia sypialniana Alana Ayckbourna zaskakująco przypomina te same skargi, minus technologiczne dodatki.
Pełen pewności siebie kawalarz Bob Phillips i spięta gospodyni domowa Fiona Foster mają romans. Złapani przez swoje małżonki, wymyślają alibi, zrzucając winę na "Featherstonów", niewinną parę wciągniętą jako kozły ofiarne do poniesienia konsekwencji.
Szybko dochodzi do zamieszania, gdy Featherstonowie zostają zaproszeni na kolację przez oba gospodarstwa w kolejnych dniach. Punkt kulminacyjny sztuki to mistrzowska inwencja i teatralne czary Ayckbourna, gdy sceny splatają się ze sobą, a my obserwujemy jednoczesny rozpad obu kolacji w misternie choreografowanym zamieszaniu slapstickowych fajerwerków. Za to w dużej mierze odpowiada hipnotyzująca fizyczność Adama Gillena, przypominająca Bustera Keatona.
Jednak bliższe spojrzenie ujawnia, że seksualne intrygi odzwierciedlają dynamikę klasową. Fosterowie to wyższa klasa średnia. Głowa rodziny, Frank, kieruje nieokreślonym ”wydziałem” i jest nudziarzem, dumnym z roli patriarchy. Roger Allam z rozkoszą karykaturyzuje frankowe pompatyczne maniery publicznej szkoły, kołysząc się jak sztywna sowa i nieporadnie zaostrzając zamieszanie przez swoje amatorskie detektywistyczne zapędy. Phillipsowie są natomiast klasą pracującą: Bob pracuje w tej samej firmie, kilka szczebli niżej, a złośliwie krąży, aby wymknąć się podejrzeniom żony o niewierność.
Fot. Manuel Harlan
Reżyseria Philipa Breena działa jak mechanizm zegara, sprytnie zaznaczając podział klasowy. Dzwonek do drzwi Fosterów to delikatne brzęczenie, Phillipsów – nerwowe bzyczenie. Kobiety jednocześnie planują menu na przyjęcia, aby to podkreślić: awokado i quiche z jednej strony, zupa z kurczaka i obfite ilości alkoholu z drugiej.
Ayckbourn rysuje jednak równoległości między nimi, choć niezbyt subtelnie. Mężczyźni są kłującymi szowinistami; kobiety łamią się pod presją. Za sztywnym wyrazem twarzy Fiony, zagranej z głębokim współczuciem przez Dorothy Atkinson, wyczuwa się głęboką nudę egzystencjalną. Żona Boba, Teresa, obsesyjnie pisze listy do The Guardian, starając się znaleźć sens poza domowymi kajdanami macierzyństwa. Ambitni Featherstonowie są tacy sami: mąż William służalczo przypodoba się Frankowi i zastrasza nieśmiałą żonę Mary.
Choć nasze struktury klasowe nie mają już sztywności połowy XX wieku, która nadaje Jak kocha druga połowa jego charakter, sztuka wciąż oferuje wgląd w współczesną codzienność domową, która jest niepokojąco aktualna: urazy, które pozostają niewypowiedziane pod powierzchnią pasywno-agresywnych spojrzeń i kobiety przerywane przez mężczyzn, którzy mylą męską nachalność z autorytetem, ledwo się zmieniły.
Jak kocha druga połowa grana jest w The Old Vic do 19 września
Fot. Manuel Harlan
